صفحه اصلی       اخبار        مقالات        گروه های صنعتی        دسته بندی محصولات        گالری        تبلیغات        تعرفه ها        درباره ما        تماس با ما       
در محصولات
در شرکت ها
    جستجوی پیشرفته 
به ایران قطعه خوش آمدید

ورود       عضویت
گزیده اخبار آرشیو
جدیدترین شرکت ها    
جدید ترین محصولات    
نمایشگاه ها    
فرصت‌ها و چالش‌های فراسوی صنعت بسته‌بندی کشور

فرصت‌ها و چالش‌های فراسوی صنعت بسته‌بندی کشورbabak

صنعت بسته بندی کشور در حال حاضرنسبت به کشورهای توسعه یافته از اوضاع و احوال خوبی برخوردار نیست. بررسی آمارهای موجود در صنعت بسته بندی کشور نسبت به کشورهای دیگر نشان می دهند، سهم ایران از گردش های موجود در صنعت بسته بندی جهانی بسیار ناچیز است پایین بودن جایگاه ایران در صنعت بسته بندی و نبود چشم انداز روشن از صنعت بسته بندی می تواند تبلیغات منفی در اقتصاد ملی کشورمان داشته باشد با توجه به اینکه صنعت بسته بندی به عنوان توانمند سازی سایر بخش های اقتصادی و در سایر صنایع عمل می کند و نقش بسزایی دارد. ضعف در این صنعت می تواند آسیب های جدی به سایر بخش های اقتصادی وارد کند و این صنعت باعث ضعف شرکت های ایرانی در بازارهای رقابتی و صادراتی خواهد شد.

در برنامه رادیو گفتگو به همت ماهنامه صنایع چاپ و بسته بندی با حضور آقایان مهندس بابک شیرخانی مدرس دانشگاه و مدیرمسئول و صاحب امتیاز ماهنامه صنایع چاپ و بسته بندی و ماهنامه صنعت تولید و نیز آقای دکتر علی شریعتی مشاور علمی انجمن های صنایع غذایی ایران گفتگویی انجام شده که شما را به خواندن این گفتگو دعوت می نمایم.

در ابتداء دکتر علی شریعتی در خصوص قدمت صنعت بسته بندی در ایران و نقاط عطفی که این صنعت در ایران داشته زمانی که یک محصول خلق می شود. بر اساس شالوده های بازاریابی، بسته بندی بسیار حائز اهمیت است. ما در زمان نزدیک در این چند دهه ی اخیر یادمان نمی رود، روزی کره و روغن را به صورت فله‌ای بسته بندی می کردند و رب را به صورت باز از مغازه ها خریداری می کردیم، صنعت بسته بندی این دوران گذار را پشت سر گذاشته و با افزایش جمعیت و میل به مصرف زیاد و افزایش عرضه و تنوع طلبی مصرف کننده و رقابتی شدن بازار صنعت بسته بندی کشور رشد چشمگیری در این سال های اخیر داشته و این به عنوان یک نقطه عطف در صنعت بسته بندی کشور می باشد. شریعتی درخصوص باورهای موجود در علم بازیابی به اهمیت بسته بندی به عنوان یک عامل تأثیرگذار در انتخاب یک محصول توسط خریداران غیر وفادار به یک برند اشاره کرده و در این نصوص تصریح کرد: بسته بندی عامل جذب و ویترین خرید یک محصول می باشد و با توجه به افزایش جمعیت شهرنشینی از میزان ۲۰ میلیون در سال ۶۸ به میزان تقریباً ۵۰ میلیون در سال ۸۷ این ضریب افزایش جمعیت شهرنشینی باعث گردیده تا تولید کنندگان محصولات اهتمام ویژه ای برای متمایز شدن داشته باشند و تنها ترین چیزی که در نگاه اول باعث می گردد تا یک محصول در نگاه اول متمایز شود بسته بندی آن خواهد بود. شریعتی در ادامه گفت: آن چیزی که با توجه به شرایط فعلی اقتصاد کشور از نظر تولید کننده اهمیت دارد قیمت تمام شده یک بسته بندی می باشد و باید سهم قیمت تمام شدهیک بسته بندی نسبت به کل قیمت محصول مقبول و اقتصادی باشد.

و این اصل در تولید می باشد.

در ادامه گفتگو مهندس بابک شیرخانی اعتقاد دارد که تنوع طلبی از خصایص بارز مصرف کننده می باشد و بعد از انقلاب صنعتی فراگیر شدن مصرف کالا همراه با افزایش جمعیت و در پی آن گرایش افراد جامعه به مصرف بیشتر عامل اساسی توسعه و رشد صنعت بسته بندی در دنیا است وی اعتقاد دارد که بسته بندی به تنهایی باعث ارزش افزوده نخواهد شد و کاری که یک بسته بندی برای محصول انجام می دهد آن است که رغبت و تمایل مصرف کننده را برای خرید آن محصول بیشتر می کند. هزینه بسته بندی یک هزینه تبلیغاتی برای تبلیغ محصول به شمار می آید. شیرخانی در ادامه به برخی از معضلات بسته بندی اشاره کرده و گفت: اولین چالش پیش روی صنعت بسته بندی با توجه به اهتمام به روز شدن تولید کنندگان در این خصوص می توان به قدمت و فرسودگی ماشین آلات و خطوط تولید اشاره کرد.

و با توجه به این مشکلات سرعت تولید و افزایش هزینه تمام شده یک بسته بندی از پیامدهای آن خواهد بود.

شیرخانی در ادامه به وارداتی بودن صنعت بسته بندی به عنوان یکی از معضلات صنعت بسته بندی کشور اشاره کرده و تصریح نمود با توجه به سازندگان خوب ایرانی در حوزه چاپ و بسته بندی و یا تکنولوژی آن وارداتی است، علاوه بر آن هیچ گونه حمایت کافی نیز از تولید کنندگان داخلی نمی شود.

دکتر شریعتی در ادامه به طراحی یک بسته بندی به عنوان یک فاکتور تأثیرگذار در امر بازاریابی اشاره کرد و افزود: طراحی بسته بندی می تواند در جذب مشتری و افزایش فورش کالا تأثیر چشمگیر داشته باشد برای مثال بسته بندی ؟؟؟ و یک بار مصرف برای تمامی محصولات غذایی مانند ( رب، سس، آبلیمو تا عسل و مربا) تقریباً فراگیر شده اما نکته قابل توجه این است اگر طراحی و ساختار آن به نوعی باشد که مصرف کننده نتواند به راحتی درب بسته بیندی ؟؟؟ را باز کند همین نقطه قوت می تواند به عامل کنار گذاشتن آن محصول توسط مصرف کننده باشد. پس می توان گفت علاوه بر طراحی بسته بندی تطابق ساختار با بکارگیری آسان تر مصرف کننده از آن محصول می باشد. یعنی هرچه بسته بندی به راحتی باز شود تمایل مشتری برای خرید و استفاده مجدد از آن محصول بیشتر خواهد شد. ایشان در ادامه به استفاده مجدد و چند بار باز و بسته شدن بسته بندی اشاره کرده و افزود: ما خوشبختانه در سال های اخیر شاهد آن هستیم که تولیدکنندگان مان به این نکته توجه ویژه داشته اند و بسته بندی هایی خلق می کنند که قادر باشد پس از استفاده از آن محصول درب آن دوباره بسته شود و تا مصرف مجدد بهداشت و ایمنی محصول بهتر حفظ شود، که می توان به بسته بندی های جدید خرما و یا ظروف رب اشاره کرد.

بابک شیرخانی به ارائه برخی محصولات به صورت فله ای اشاره کرده و تصریح نمود: امروزه بسته بندی یک کالا به عنوان یک عامل اطمینان بخش از قیمت محصول و سلامت محصول برای مصرف کننده به شمار می رود اما شاهد آن هستیم، بعضی از محصولات ما به صورت فله به مصرف کننده عرضه می شود. مسئولین ذیربط باید در خصوص معایب مصرف محصولات به صورت فله ای اطلاع رسانی نمایند.

بسیار اهمیت دارد تا درخصوص عدم استفاده از محصولات غذایی به صورت باز و فله ای با توجه به مشکلات بهداشتی فرهنگ سازی شود.

شیرخانی به سردرگمی دولت در صنعت بسته بندی اشاره کرده و افزود: به علت گستردگی صنعت بسته بندی، دولت در این حوزه دچار سردرگمی است و طرف های ذی نفع زیادی است.

یک بسته بندی از اجزاء زیادی تشکیل شده است. برای مثال وضع قوانین استاندارد برای یک محصول بسیار سخت و عوامل و کارشناسی های زیادی در تدوین استاندارد و قوانین بهداشتی دخیل می باشند.

وی در ادامه گفت: برای تدوین استاندارد های لازم منطبق با شرایط مصرف کشور نیاز است تا کارشناس و متخصصین زیادی از رشته های مختلف دور هم جمع و به تعامل برسند و به علاوه نیاز است تا دانش فعالان این رشته با برگزاری سمینار و همایش های علمی و نیز دوره های کاربردی حین خدمت افزایش یابد. وی در ادامه به ضرورت تشکیل رشته بسته بندی در دانشگاه های کشور اشاره کرد و گفت: متاسفانه هنوز یک دانشگاه و رشته خاص که به آموزش بسته بندی بپردازد و نیروی متخصص فعال در این زمینه آموزش دهد متأسفانه چه به صورت فنی حرفه ای و چه به صورت دانشگاه ی موجود نمی باشد.

شیرخانی به ناکارآمدی قوانین موجود در این صنعت اشاره کرده و افزود متأسفانه قوانین موجود برای هدایت تولید کننده به سمت تولید استاندارد و ایمن وجود ندارد. و قوانین حاضر بسیار دست و پاگیر و ناکارآمد و نیز قدیمی است. و این نوع قوانین برای تولید کنندگان مواد اولیه و سازندگان ماشین آلات بسیار ضروری و با توجه به شرایط اقتصادی موجود باید از نوع حمایتی باشد. وی در ادامه گفت: خوشبختانه مسئولین و فعالان خانواده صنعت چاپ در مبحث آموزش جلوتر از خانواده بسته بندی بوده و در بحث آموزش در این حوزه در مقطع کاردانی و نیز مقطع کارشناسی و دانشگاهی آموزش های فراگیر ولی سرفصل ها موجود دانشگاهی نیاز به تجدید نظر و به روزرسانی دارد.

شیرخانی در ادامه افزود: ما باید در صنعت بسته بندی از تجارب سایر صنایع درس بگیریم. صنعت بسته بندی از علوم و و صنوف و گرایش های مختلفی تشکیل شده است برای مثال می توان به صنعت ساختمان اشاره کنیم، بسته یک کالا همانند ساختمان از اجزاء مختلفی تشکیل شده که هر یک از این اجزاء، قوانین و دستورالعمل داشته و مرتبط به یک گرایش و صنف خاص است. در صنعت ساختمان، سازمان نظام مهندسی وظیفه وضع قوانین و هماهنگی بین صنوف مرتبط با صنعت ساختمان را دارد خیلی خوب می شد که ما یک سازمانی مشابه برای مثال با نام سازمان نظام مهندسی بسته بندی را تأسیس نمایم تا فعالان در این صنعت دور هم جمع بشوند و قوانین مورد نیاز در کارگروه های علمی هماهنگ با تمامی گرایش های فعال در صنعت بسته بندی وضع شود و این حرکت بسیار تأثیرگذار در جهت افزایش صادرات غیرنفتی و جلوگیری از خام فروشی بوده و تشکیل سازمان نظام مهندسی بسته بندی کشور حرکت شایسته در شرایط اقتصاد مقاومتی می باشد.

این نگرش و سازمانی مشابه در بخش بهداشت و سلامت و پزشکی نیز به نام سازمان نظام پزشکی کشور به گونه دیگر تأسیس و فعال است و تشکیل سازمان مشابهی برای هدایت فعالان در این صنعت و افزایش هم افزایی بین صنوف مختلف صنعت بسته بندی بسیار ضروری است تا قوانین وضع شده از منظر علمی منطبق با خرد جمعی باشد.

در ادامه دکتر شریعتی گفت: در چرخه تولید یک محصول در اصطلاح از مزرعه تا سفره، بسته بندی از اهمیت خاصی برخوردار است و علاوه بر جنبه تبلیغات و اطلاع رسانی در خصوص محصول مظروف شده حفظ بهداشت و سلامت محصول مهم ترین وظیفه ظرف یا همان بسته بندی می باشد. وی افزود: متأسفانه با توجه به افزایش قیمت تمام شده بسته بندی از نظر برخی از تولید کنندگان و کاهش هزینه ها و نیز با توجه به شرایط اقتصادی، کیفیت برخی از بسته بندی محصولات احتمال دارد کاسته شود و از آنجا که کاهش کیفیت به حفظ بهداشت و سلامت محصول و مصرف کننده لطمه خواهد زد، بهتر است جهت کاهش هزینه ها تولید ظرف یا بسته بندی، در اولویت آخر قرار گرفته و در تولید بسته بندی یک محصول تمامی استانداردها و قوانین بهداشتی لحاظ شود. وی در ادامه به مسئله بازار گردی به عنوان فرآیند مناسب انتقال تکنولوژی و ایده های نو به کشور اشاره کرده و گفت: ما شاهد آن هستیم بسیاری از دوستان و فعالان در حوزه صنایع غذایی جهت بدست آوردن ایده های تازه با بازدید از نمایشگاه های معتبر خارجی اقدام می کنند و با بازارگردی ایده های جدید برای بسته بندی محصولات خود وارد کشور می کنند و بازدید از نمایشگاه تخصصی عامل تأثیرگذار در فرآیند انتقال تکنولوژی است.

شیرخانی در ادامه میزگرد به تعریف بسته بندی خوب اشاره کرد و تصریح کرد: عوامل متفاوتی در خوب بودن یک بسته بندی دخیل است که می توان به عامل طراحی به عنوان اولین فاکتور تأثیرگذار اشاره کرد. خوشبختانه در این بخش افراد متخصص و کاردان و تحصیل کرده در کشور زیاد هستند و یک بسته بندی با طراحی خوب باعث افزایش فروش خواهد شد. خلاصه بسته بندی اولین عامل برای جذب مشتری ترغیب مصرف کننده برای خرید آن محصول است. شیرخانی در ادامه به عوامل موثر برای داشتن انتخاب مناسب رنگ بسته بندی، انتخاب شکل ظاهر از لحاظ ساختاری، متناسب بودن بسته بندی با بازار هدف، توجه به نکات مصرف کننده از لحاظ فرهنگی، از لحاظ سن، از لحاظ جنسیت و نیز عادت های مصرف بیان کرد.

وی در ادامه افزود: متاسفانه بسته بندی در کشور ما به صورت عمومی صورت می گیرد. ذائقه مصرف کننده یک کالا در شمال کشور با جنوب کشور قطعاً فرق دارد و یک بسته بندی عمومی با یک شکل و یک رنگ و یک میزان نمی توان نظر تمام مصرف کنندگان را با فرهنگ های مختلف جلب نماید.

وی در ادامه تصریح کرد: امروزه با توجه به گسترش چاپ دیجیتال به سلیقه مصرف کننده از لحاظ میزان مصرف رنگ و شکل و حتی ظاهر اهتمام ویژه ای داشته و به کمک چاپ دیجیتال بسته بندی با تیراژهای کم و مختلف برای هر یک از بازارهای مصرف خود تولید و کالا بسته بندی متفاوت داشته و ارایه می شود.

شیرخانی در ادامه به نوآوری پیش بینی ضریب موفقیت بسته بندی قبل از تولید آن به کمک استفاده از نرم افزارهای شبیه ساز اشاره کرده و تصریح کرد: امروزه به کمک نرم افزارهای شبیه ساز بسته بندی در دنیای مجازی ساخته شده و در فروشگاه ها روی قفسه هایی قرار می گیرد و میزان موفقیت آن بسته بندی روی قفسه با کالاهای مشابه مورد ارزیابی قرار می گیرد.

وی افزود: امروز ارزیابی دیگر به نام ردیابی حرکت چشم (eye traking) وجود دارد که از سوی شرکت های بسته بندی ارائه شده است، به این طریق به کمک استفاده از عینک خاصی که مصرف کننده به روی کالاهای چیده شده روی قفسه فروشگاه ها بررسی و نمودار آن ترسیم شود و میزان جذب مخاطب و مصرف کننده توسط بسته بندی و طراحی آن مورد ارزیابی و سنجش قرار می گیرد در حالیکه هیچ کدام از این روش ها در کشور استفاده نمی شود، و کلیه ی روش ها برای ارزیابی موفقیت بسته بندی به صورت آزمایش و خطا است.

شیرخانی به مشکل های فنی ایجاد شده در خطوط تولید و بسته بندی به عنوان یک عامل قابل پیش بینی، قبل از تولید اشاره کرده و افزود: بسیاری از مشکلاتی که در خطوط بسته بندی ایجاد می شود قابل پیش بینی است یک مدیر پروژه بسته بندی باید فرآیند بسته بندی یک کالا را از ابتدای طراحی تا رفتن کالاروی قفسه های فروشگاه ها مورد ارزیابی قرار دهد و از جزء جزء فرآیند مطلع باشد برای مثال هر ماده اولیه که برای تولید بسته بندی یا ظرف بکار میرود دارای خصوصیات فیزیکی و یا شیمیایی است که باید منطبق با ماده مظروف خود و نیز مشخصات ماشین آلات مورد استفاده در خط تولید باشد.

وی در ادامه گفت: برای مثال ما برای تولید لیبل های کاغذی حتماً باید فاکتوری به نام راه و بی راه کاغذ توجه کنیم متأسفانه به علت عدم رعایت راه کاغذ با طراحی لیبل در هنگام الصاق و چسبیدن بر روی ظرف فود به درستی روی آن نچسبیده و این متحمل خسارت زیادی بر تولید کننده خواهد بود و موجب اتلاف وقت، انرژی و پول نیز است.

شیرخانی در ادامه به شکل دیگری به عنوان ناکارآمد بودن طراحی ظاهری بسته بندی برای القاء طراوت و تازگی اشاره کرد و گفت: یک بسته بندی موفق مواد غذایی باید طراوت و سلامت و تازگی ماده مظروف خود را به مخاطب القا کند و مصرف کننده را متأثر نماید این نکته در بسته بندی مواد غذایی محصولات داخلی به ندرت دیده می شود.

وی گفت: بسیاری از مواد کاربردی در بسته بندی مخصوصاً در بسته بندی انعطاف پذیر و برخی از بسته بندی های سخت از مواد پلیمری مثل p.v.c-p.pps است و معمولا فاکتور تحت عنوان میزان مهاجرت مواد پلیمری به ماده مظروف شده یا مواد غذایی که داخل این بسته بندی ها است بسیار حائز اهمیت است و باید از گرید خوراکی این مواد پلیمری برای بسته بندی مواد غذایی استفاده شود و این میزان مجاز مهاجرت مولکول ها به مواد غذایی دارای استاندارد هایی است که باید این استانداردها دائم به روزرسانی و درصد میزان مهاجرت مولکول ها به ماده مظروف شده برای حفظ سلامتی مردم بسیار خائز اهمیت بوده و باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

شیرخانی در ادامه به عدم توجه فعالان صنعت بسته بندی به مبحث آموزش اشاره کرد و گفت: نیروی انسانی ماهر یک فاکتور انکار ناپذیر در هر صنعتی است . ردیف بودجه ها توسط قانون گذار مشخص گردید که صرف آموزش شود برای مثال براساس ماده ۳۹ قانون مالیات برارزش افزوده یک در هزار درآمدی که از مالیات بر ارزش افزوده حاصل می شود، می تواند صرف آموزش شود و یا وجوهی که بابت نقل و انتقال ماشین آلات توسط دولت در وزارت ارشاد اخذ می شود، نیز باید صرف مسائل آموزشی شود که متاسفانه اعضاء خانواده صنایع چاپ و بسته بندی از آن مطلع نیستند و یا هیچ راهکاری برای استفاده از این بودجه ها ندارند.

وی گفت: ما نباید به بسته بندی بهن صورت فاکتور اضافه و تجملاتی نگاه کنیم. امروزه با توجه به مزایای بسته بندی خوب و فرهنگ سازی و اطلاع رسانی در این خصوص بسته بندی های هوشمند و بسته بندی های دوستدار محیط زیست اولویت اول مصرف کنندگان برای خرید یک محصول است یعنی مصرف کننده حاضر است برای خرید یک کالا پول بیشتری را پرداخت نماید تا یک کالا بسته بندی سبز و دوستدار محیط زیست داشته باشد و با این انتخاب محیط زیست کمتر آلوده شود بهتر است در ایران نیز این گونه فرهنگ سازی ها انجام پذیرد.

وی در پایان گفت: گردش مالی صنعت بسته بندی در دنیا به میزان ۸۵۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶ پیش بینی می شود که متاسفانه سهم ایران از این میزان کمتر از نیم درصد است ایشان افزودند: امیدوارم با توجه ویژه به صنعت بسته بندی و مسائلی که در این گفتگو مطرح شد دیگر شاهد آن نباشیم که زعفران قائنات و پسته رفسنجان یا کشمش ارومیه به صورت فله به خارج از کشور صادر شود و صنعت بسته بندی به  سمتی پیش برود تا کسب درآمدهای غیرنفتی بیش از گذشته باشد و وابستگی بودجه کشور به صنعت نفت کمتر و سلامتی مردم بیشتر از گذشته تضمین شود و ما شاهد پویایی و بالندگی سریعتر صنایع چاپ و بسته بندی کشور عزیزمان باشیم.

در ادامه دکتر شریعتی گفت: با توجه به سخنان مقام معظم رهبری بیایم بر روی بسته بندی صادراتی محصولاتمان به عنوان یک فرصت اهتمام ویژه ای داشته باشیم و از بسته بندی به عنوان یک حقیقت موثر و انکار ناپذیر برای بازاریابی بهتر و فروش و صادرات کالا بیش از گذشته بهره برده به ادبیات و قواعد حضور در بازارهای جهانی بیش از گذشته توجه نماییم.

وی در پایان افزود: تمام سی و سه اتحادیه ای که عضو کانون صنایع غذایی ایران هستند در جهت ارتقاء صنعت بسته بندی کشور برنامه ریزی کرده و حرکت های جدی هم شاهد هستیم و امیدوارم در بخش صادرات با ارتقاء بسته بندی صادراتی و حذف خام فروشی به جایگاه واقعی خود در دنیا برسیم.بابک شیرخانی/بابک شیرخانی/ بابک شیرخانی

 

  انتقادات و پیشنهادات
نام و نام خانوادگی :  *
ایمیل :
متن پیغام :  *
 
 
 
بانک اطلاعاتی اصناف طرح های توجیحی شهرک های صنعتی عضویت در خبرنامه
با عضویت در خبرنامه ایران قطعه ، از جدیدترین اخبار و اطلاعیه های سایت مطلع شوید .
صفحه اصلی  |   درباره ما   |   تبلیغات در سایت   |   حریم شخصی کاربران   |   شرایط و ضوابط   |   نقشه سایت   |   تماس با ما
تمامی حقوق مادی و معنوی وب سایت محفوظ می باشد .
طراحی سایت